Z zielonogórskiego szpitala do bezpieki: jak powstał Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego
W Zielonej Górze powstał Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego, który przejął dawne siedziby i adaptował je do działań tajnych służb. Historia ukazuje, jak kwestie lokalowe, kadra i organizacja kształtowały lata 50., aż do przywrócenia funkcji szpitala i powrotu miasta do normalnych funkcji leczniczych.
Z zielonogórskiego szpitala do bezpieki: jak powstał Wojewódzki Urząd Bezpieczeństwa Publicznego. Fot. podgląd. Pexels.
- W 1950 roku powstało województwo zielonogórskie, co stworzyło konieczność zapewnienia lokali dla urzędów
- Pierwszym szefem zarządu WUBP w Zielonej Górze był pułkownik Puńda, lecz szybko został zastąpiony przez majora Mrożka, który rozwinął działalność bezpieki
- Najdłużej kierującym był podpułkownik Kazimierz Małkiewicz, który nadzorował całość pracy urzędu i fiksował zwłaszcza wydziały I i III oraz Milicję Obywatelską
W 1950 roku powstało województwo zielonogórskie, co stworzyło konieczność zapewnienia lokali dla urzędów. Budynki przy ulicach Wazów i Stalina (dzisiaj al. Niepodległości) zostały przeznaczone na siedziby Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, a cały zielonogórski szpital przeniesiono do Sulechowa.
Dokumenty egzekutywy KW PZPR w Zielonej Górze ujawniają, że plany obejmowały przeniesienie szpitala z Wazów i ze Stalina do Sulechowa, a zwolniony budynek miał służyć WUBP jako klinika i poliklinika. Na lokalowe potrzeby istniały jednak duże braki - urzędnicy oczekiwali 500 pokoi, a w planie pojawiło się także 100 pokoi kredytowanych, by ostatecznie dążyć do obsady 1000 miejsc.
Pierwszym szefem zarządu WUBP w Zielonej Górze był pułkownik Puńda, lecz szybko został zastąpiony przez majora Mrożka, który rozwinął działalność bezpieki. Urząd składał się z dziesięciu wydziałów I-X, zajmujących m.in. kontrwywiad, ewidencję i technikę operacyjną, walkę z podziemiem, ochronę gospodarki, kontrolę organizacji politycznych i kościoła, a także śledztwo, komunikację, ochronę przemysłu ciężkiego i nadzór nad PZPR. Dodatkowo istniały wydziały obserwacji zewnętrznej (A) i lustracji korespondencji (W).
Najdłużej kierującym był podpułkownik Kazimierz Małkiewicz, który nadzorował całość pracy urzędu i fiksował zwłaszcza wydziały I i III oraz Milicję Obywatelską. Dzięki niemu WUBP rozwinął operacyjne możliwości i nawiązał kontakt z najcenniejszymi agentami. Po likwidacji MBP w 1954 r. przeniósł się do Gdańska. Budynki WUBP zaczęły ponownie pełnić funkcje szpitalne dopiero w sierpniu 1956 r. - dziś niewiele po dawnych bezpiecznych strukturach pozostaje, poza dokumentami archiwalnymi i wspomnieniami.
rd
Materiał opracowany przez redakcję Zielona Góra Alert112 w oparciu o informacje dostępne publicznie.
Informacje nie zawsze pochodzą bezpośrednio od służb ratunkowych, redakcja nie ponosi odpowiedzialności za dokładność źródeł zewnętrznych.
Coś się nie zgadza? Napisz do nas
